{"id":171,"date":"2026-02-08T16:40:56","date_gmt":"2026-02-08T15:40:56","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/?p=171"},"modified":"2026-02-13T11:40:12","modified_gmt":"2026-02-13T10:40:12","slug":"beeldentuin-kroller-muller-museum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/2026\/02\/08\/beeldentuin-kroller-muller-museum\/","title":{"rendered":"Beeldentuin Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

In 1961 werd het Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum in het Nationaal Park De Hoge Veluwe uitgebreid met een beeldentuin. Wat in het begin een bescheiden presentatieruimte was voor figuratieve en abstracte beeldhouwkunst in openlucht, is uitgegroeid tot een beeldenpark en een beeldenbos. Het geheel biedt een schitterend en steeds weer verrassend overzicht van de stormachtige ontwikkelingen in de beeldhouwkunst sinds Auguste Rodin.

Het samenspel van (landschaps)architectuur, kunst en natuur is op weinig plaatsen zo geslaagd als in Otterlo. Voor een groot deel is dat te danken aan het doordachte aankoopbeleid en de visie van de opeenvolgende directeuren Bram Hammacher, Rudi Oxenaar en Evert van Straaten. Het is dan ook meer dan een plichtpleging dat het volumineuze catalogusboek inleidende essays over elk van die bewindsperiodes bevat, waarin telkens werkwijze en artistieke oogmerken uit de doeken worden gedaan.

Net zoals het echtpaar Kr\u00f6ller-M\u00fcller, dat met zijn fortuin en vooral zijn zin voor kunst de verzameling 19e<\/sup>– en 20e<\/sup>-eeuwse meesters (waaronder een schat aan Van Goghs) heeft bijeengebracht, hebben zij op ge\u00efnspireerde en zelfstandige wijze de beeldencollectie uitgebreid en bij de tijd gehouden. Het natuurlijke kader betekende voor hen meer dan ruime museumzalen buiten. Ook als ze samenwerkten met kunstenaars \u2013 heel wat werk is site specific<\/em> \u2013 beslisten zij mee over de plaatsing.

Er werd en wordt rekening gehouden met zonlicht en schaduw, de aard van de beplanting rondom, de dialoog met andere beelden, het uitzicht dat de bezoeker vanuit diverse punten op verschillende werken krijgt. Soms wordt een werk verplaatst, soms moet het worden ontmanteld, verhuizen naar binnen of naar een van de twee paviljoenen: het strak geometrische Gerrit Rietveldpaviljoen of het paviljoen met de speelse rondingen van Aldo van Eyck. De nieuwe materialen waarmee wordt ge\u00ebxperimenteerd blijken immers niet altijd bestand tegen de voortdurende blootstelling aan weer en wind.

Na een stuk over de inbreng van de landschapsarchitecten van West 8, een discussie over de toekomst van de beeldentuin en een internationale situering van het fenomeen \u2018beeldenparken\u2019 volgt het overzicht van de werken in de beeldentuin, alfabetisch gerangschikt op naam van de kunstenaar. Telkens geven \u00e9\u00e9n \u00e0 twee bladzijden achtergrondinformatie over de kunstenaar en de aard van het werk, de geschiedenis van de aankoop, de overwegingen bij de keuze en de plaatsing. Vaak zijn deze teksten gelardeerd met citaten uit verslagen van atelierbezoeken en\/of de correspondentie met de kunstenaar. Kleinere tot paginagrote kleurenfoto\u2019s van uitstekende kwaliteit tonen het werk in zijn omgeving.

Deze 250 bladzijden omvattende bestandscatalogus is een door zijn schikking uiteraard wat springerige, maar levendige en concrete kennismaking met de vele stromingen en kunstenaars die in Kr\u00f6ller-M\u00fcller vertegenwoordigd zijn. Je vindt er zowel de lieflijk realistische Maillol als de nerveuze Rodin, kubistische en expressionistische beelden van mensen(torso\u2019s), de constructivistische abstractie van Antoine Pevsner, de langgerekte Homme qui marche <\/em>van Alberto Giacometti.

De belangrijke naoorlogse Britse beeldhouwkunst is vertegenwoordigd met werken van Barbara Hepworth en Henry Moore, beelden waarin de openingen even belangrijk worden als de materie ertussen. Ook recentere stromingen zijn prominent aanwezig: de minimal art van Carl Andr\u00e9 met zijn stalen paden, het modernisme van Mark Di Suvero met zijn K-piece<\/em>, de arte povera met tussen de bomen een bronzen boom van Giuseppe Penone, de land art met een indrukwekkende ingreep van Richard Serra. Drie stalen platen van elk 1,20 m hoog en 12 meter lang, voor de helft in een valleihelling geschoven, steken de ruimte in. In het midden blijft een open ruimte waar de toeschouwer met het werk wordt geconfronteerd. \u201cHet vertrouwde, naar binnen gerichte karakter van de boskom is verdwenen en daarvoor in de plaats is er nu een denkbeeldige beweging die de aandacht naar buiten trekt, Spin out<\/em>. De drie platen maken een totaal andere ruimtebeleving mogelijk.\u201d

Dat laatste geldt voor meer werk in deze beeldentuin: de Jardin d\u2019\u00e9mail <\/em>van Jean Dubuffet, een kunst(mat)ige tuin in de tuin, de Concetto spaziale \u2018Natura\u2019 <\/em>van Lucio Fontana, ruwe bronzen ballen met een scheur erin, als kleine monsters die het spreken uitproberen, het overweldigende View <\/em>van Rudi van de Wint: drie zich op een heuveltop openvouwende reusachtige stalen bladen. Heel individueel werk ook dat je niet in een stroming kunt onderbrengen: de opengesneden en weer samengestelde steenblokken van Ulrich R\u00fcckriem, de enigmatische bouwwerken van Pjotr M\u00fcller en Per Kirkeby, de Needle Tower <\/em>van Kenneth Snelson, gebaseerd op een duizelingwekkend spel van duwende en trekkende krachten in de verbindingen tussen aluminium staven en staalkabels.

En halverwege de Franse berg Resonance <\/em>(1994-1999) van Chen Zhen: een enorme stalen klok in een metalen frame met zes megafoons, met in de kuil van de sokkel een stapel kapotte en verbrande stoelen, een van de weinige geslaagde voorbeelden van hedendaagse maatschappelijk ge\u00ebngageerde kunst. Het toont aan dat de beeldentuin van het Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum geen wereldvreemde hortus conclusus <\/em>is, maar een \u2018alert paradijs\u2019. Dit uiterst verzorgde, diepgaande en tegelijk toegankelijke catalogusboek wijst er de weg naar.

Toos van Kooten, Marente Bloemheuvel (red., sam.): Beeldentuin Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum<\/em>. Otterlo: Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum \/ Rotterdam: NAi Uitgevers 2007.\u00a0 399 p.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In 1961 werd het Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum in het Nationaal Park De Hoge Veluwe uitgebreid met een beeldentuin. Wat in het begin een bescheiden presentatieruimte was voor figuratieve en abstracte beeldhouwkunst in openlucht, is uitgegroeid tot een beeldenpark en een beeldenbos. Het geheel biedt een schitterend en steeds weer verrassend overzicht van de stormachtige ontwikkelingen in […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[24,69,118,119,120],"class_list":["post-171","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-musea","tag-20e-eeuw","tag-21e-eeuw","tag-beeldentuin","tag-kroller-muller-museum","tag-sculptuur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions\/173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}