{"id":118,"date":"2026-01-15T16:28:30","date_gmt":"2026-01-15T15:28:30","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/?p=118"},"modified":"2026-01-15T16:28:30","modified_gmt":"2026-01-15T15:28:30","slug":"richard-huelsenbeck-en-avant-dada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/2026\/01\/15\/richard-huelsenbeck-en-avant-dada\/","title":{"rendered":"Richard Huelsenbeck, En Avant Dada"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De ondertitel van dit boekje, ‘Een geschiedenis van het dada\u00efsme’,\u00a0 zou de lezer op het verkeerde been kunnen zetten. Wie een gedegen chronologisch overzicht verwacht, met een objectiverende afweging van ieders aandeel in de revolutionaire kunststroming die in 1916 het licht zag, is aan het verkeerde adres.

De auteur was samen met Jean Arp, Hugo Ball en Tristan Tzara een van de dada\u00efsten van het eerste uur, betrokken partij dus, en toen hij in 1920 deze vroege terugblik schreef, nog vol van de alles omwentelende dada\u00efstische geest. De titel wijst trouwens op de wil om de wereld op zijn kop te zetten die \u2013 ook na de korte, intussen geconsacreerde periode in de literatuur- en kunstgeschiedenis \u2013 actueel blijft. Dada heeft meer toekomst dan verleden.

‘De dada\u00efst exploiteert zijn psychologische vermogen om zijn eigen individualiteit los te laten zoals men een lasso loslaat of een jas laat fladderen in de wind. Morgen zal hij niet meer dezelfde zijn als vandaag, misschien zal hij overmorgen “helemaal niets” meer zijn, om daarna alles te zijn.’

Deze geschiedenis is dus \u00e9\u00e9n lang manifest, waarin weliswaar historische feiten, verzinsels en anekdoten worden gememoreerd (vanwaar de naam dada? hoe verliepen de voorstellingen in het Cabaret Voltaire? e.d.), maar waarin ook wordt afgerekend met de onbetrouwbare dada\u00efst Tzara, die te veel ontzag voor de artistieke productie en de abstracte kunst had om de absolute ongebondenheid van het echte dada\u00efsme te belichamen.<\/p>\n\n\n\n

Erg interessant zijn de uitweidingen uit de eerste hand over het bru\u00eftisme (en de invloed van de futuristen), het simultaangedicht en de nieuwe materialen in de schilderkunst. De gespannen verhouding tussen de expressionisten en de politiek radikale dada\u00efsten in Duitsland (Club Dada<\/em>), van wie ook het beruchte Berlijnse actieprogramma wordt opgenomen, krijgt duidelijke contouren.

De aanmerkingen van de vertaler verhelderen een aantal (half)vergeten namen en begrippen, maar breken iets te vlug af: een figuur als Johannes Baader had zeker een toelichting verdiend. Dat het dada\u00efsme geen kunststroming wilde zijn, maar er door het culturele systeem toe is gebombardeerd, wijst op een dubbelzinnigheid waar ook dit boekje niet geheel vrij van is: de triomftocht van de dada\u00efstische avonden in Duitsland en Bohemen waar Huelsenbeck mee besluit, tonen al iets van het zich settelen in het artistieke bedrijf.

De onverbruikte explosieve kracht van dada komt nog het best naar voren in de korte trialoog tussen drie menselijke wezens ‘Door Dada uitgeschakeld’, dat eindigt met de uitroep “Dada zal voor eeuwig leven!”. In de Dada-Almanach <\/em>schreef Huelsenbeck: “Je moet voldoende dada\u00efst zijn om tegenover je eigen dada\u00efsme een dada\u00efstische positie te kunnen innemen.” Dit boekje vormt er het levende bewijs van.<\/p>\n\n\n\n

Richard Huelsenbeck: En avant dada. Een geschiedenis van het Dada\u00efsme<\/em>. Vertaling, nawoord en aantekeningen van Jan H. Mysjkin. Vantilt, Nijmegen, 2001.  78 p.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De ondertitel van dit boekje, ‘Een geschiedenis van het dada\u00efsme’,\u00a0 zou de lezer op het verkeerde been kunnen zetten. Wie een gedegen chronologisch overzicht verwacht, met een objectiverende afweging van ieders aandeel in de revolutionaire kunststroming die in 1916 het licht zag, is aan het verkeerde adres. De auteur was samen met Jean Arp, Hugo […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,19],"tags":[24,83,81,82,85,84],"class_list":["post-118","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-20e-eeuw","category-kunstgeschiedenis","tag-20e-eeuw","tag-avant-garde","tag-dadaisme","tag-huelsenbeck","tag-kunstgeschiedenis","tag-manifesten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.erikdesmedt.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}